Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh hiện có 69 xã triển khai xây dựng NTM, gồm 03 xã nhóm 1, 28 xã nhóm 2 và 38 xã nhóm 3. Đối với 14 xã đăng ký đạt chuẩn NTM năm 2026, kết quả rà soát cho thấy bình quân mỗi xã mới đạt 2,7/19 tiêu chí và 32,5/47 chỉ tiêu, tương ứng 69,1%. Trong đó, xã Bắc Trạch đạt cao nhất với 05 tiêu chí; xã Vĩnh Linh đạt 04 tiêu chí; 07 xã đạt 03 tiêu chí; 03 xã đạt 02 tiêu chí và 02 xã đạt 01 tiêu chí.

Để hoàn thành mục tiêu đề ra, các địa phương dự kiến cần hơn 4.695 tỷ đồng, bình quân khoảng 335 tỷ đồng/xã. Trong đó, nguồn vốn đề nghị Trung ương và tỉnh hỗ trợ chiếm hơn 4.287 tỷ đồng, phần còn lại do ngân sách cấp xã đối ứng.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Bảo phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc

Về cơ bản, các địa phương đăng ký có nhiều điều kiện thuận lợi hơn so với mặt bằng chung của tỉnh và kế thừa những kết quả đã đạt được trong giai đoạn 2021 - 2025. Thời gian qua, các xã đã chủ động kiện toàn Ban Chỉ đạo các chương trình mục tiêu Quốc gia cấp xã; xây dựng kế hoạch thực hiện; rà soát các tiêu chí; đề xuất nhu cầu kinh phí và đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân về xây dựng NTM giai đoạn 2026 - 2030.

Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn nhiều khó khăn. Nguồn lực đầu tư của các địa phương còn hạn chế, trong khi nhu cầu nâng cấp kết cấu hạ tầng rất lớn và chưa được bố trí nguồn hỗ trợ từ ngân sách Trung ương, ngân sách tỉnh. Một số địa phương thiếu nhân lực chuyên trách; nhiều tiêu chí mới có yêu cầu cao, đòi hỏi nguồn lực đầu tư lớn. Bên cạnh đó, việc bộ tiêu chí NTM giai đoạn 2026 - 2030 chưa được ban hành chính thức cùng những vướng mắc về quy hoạch, giao thông, thủy lợi cũng ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện chương trình.

Các đại biểu tham dự buổi làm việc

Tại buổi làm việc, các đại biểu đã tập trung thảo luận, phân tích những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai; đồng thời đề xuất các giải pháp về huy động nguồn lực, hoàn thiện quy hoạch, đầu tư hạ tầng, tổ chức bộ máy và cơ chế phối hợp nhằm bảo đảm tiến độ thực hiện mục tiêu xây dựng NTM tại các địa phương.

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Bảo ghi nhận những nỗ lực của các địa phương, sở, ngành trong triển khai Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM thời gian qua. Đồng chí nhấn mạnh, việc lựa chọn 14 xã phấn đấu đạt chuẩn NTM năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo tiền đề để toàn tỉnh thực hiện hiệu quả các mục tiêu xây dựng NTM giai đoạn 2026 - 2030. Đây không chỉ là nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội mà còn là nhiệm vụ chính trị nhằm nâng cao đời sống người dân, củng cố cơ sở hạ tầng và đổi mới phương thức quản trị ở cấp xã sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Bảo cũng thẳng thắn đánh giá tiến độ thực hiện hiện nay vẫn còn chậm, nhiều tiêu chí chưa thực sự bền vững, trong khi một số tiêu chí mới có yêu cầu cao hơn giai đoạn trước. Nguồn lực đầu tư còn hạn chế, bộ máy chính quyền cấp xã đang trong quá trình kiện toàn, khối lượng công việc lớn nhưng thời gian hoàn thành mục tiêu không còn nhiều.

Triển khai nhiệm vụ thời gian tới, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Bảo yêu cầu các địa phương và sở, ngành cần chuyển từ giai đoạn rà soát, kiến nghị sang tổ chức thực hiện, theo dõi tiến độ và chịu trách nhiệm đối với từng nhiệm vụ được giao.

Đối với 14 xã phấn đấu đạt chuẩn NTM năm 2026, đồng chí yêu cầu xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương; người đứng đầu phải chịu trách nhiệm trực tiếp về tiến độ, chất lượng và tính thực chất của từng tiêu chí; khẩn trương kiện toàn Ban Chỉ đạo các chương trình mục tiêu Quốc gia cấp xã; phân công cụ thể trách nhiệm cho từng cá nhân, đơn vị; hoàn thành kế hoạch chi tiết xây dựng xã đạt chuẩn NTM năm 2026, trong đó xác định rõ các tiêu chí cần giữ vững, các tiêu chí cần hoàn thành, nhu cầu nguồn lực, nhiệm vụ của địa phương và các nội dung cần sự hỗ trợ của sở, ngành cấp tỉnh.

Bên cạnh đó, các địa phương cần phát động sâu rộng phong trào thi đua xây dựng NTM, phát huy vai trò chủ thể của người dân, khắc phục tư tưởng trông chờ, ỷ lại; ưu tiên hoàn thiện quy hoạch, rà soát các công trình, hạng mục đầu tư theo hướng trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải và phù hợp với khả năng cân đối nguồn lực. Đồng thời, tập trung giải ngân hiệu quả các nguồn vốn được giao, chủ động cân đối ngân sách địa phương để thực hiện các nhiệm vụ cấp bách trước mắt.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh cũng yêu cầu các xã định kỳ hằng tháng báo cáo tiến độ thực hiện về Sở Nông nghiệp và Môi trường, Văn phòng Điều phối NTM tỉnh để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; đồng thời giao nhiệm vụ cụ thể cho các sở, ngành trong việc phối hợp, hướng dẫn và hỗ trợ các địa phương hoàn thành mục tiêu xây dựng NTM năm 2026.

Hồng Lựu