Chi cục Hải quan khu vực IX được thành lập trên cơ sở hợp nhất Cục Hải quan các tỉnh: Quảng Bình, Quảng Trị và Thành phố Huế từ tháng 3/2025, quản lý khoảng trên 350 km theo trục Bắc – Nam và đường biên giới tiếp giáp với nước bạn Lào khoảng 500 km. Trong đó, có 9 Hải quan cửa khẩu/ngoài cửa khẩu gồm: Hải quan cửa khẩu cảng Hòn La, Hải quan cửa khẩu quốc tế Cha Lo, Hải quan cửa khẩu Cà Roòng, Hải quan cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, Hải quan cửa khẩu quốc tế La Lay, Hải quan cửa khẩu cảng Cửa Việt, Hải quan Thủy An, Hải quan cửa khẩu A Đớt, Hải quan cửa khẩu cảng Chân Mây.

Trong 4 tháng đầu năm 2026, có 631 doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh, quá cảnh qua các cửa khẩu, chi cục đã làm thủ tục cho 32.303 tờ khai xuất nhập; làm thủ tục cho 272.093 lượt phương tiện xuất nhập cảnh. Hoạt động quá cảnh chiếm tỷ trọng lớn, chi cục đã làm thủ tục cho 40.460 tờ khai với trọng lượng đạt 3.171,4 nghìn tấn và trị giá hàng hóa đạt 5.908,8 triệu USD.

Trong đó, có 137 doanh nghiệp tại tỉnh Quảng Trị tham gia hoạt động xuất nhập khẩu với kim ngạch qua các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh Quảng Trị khoảng 445 triệu USD, chiếm 21,6% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu toàn khu vực. Tổng thu ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn đạt 260,55 tỷ đồng, chiếm khoảng 29% tổng số thu ngân sách trên địa bàn tỉnh Quảng Trị.

Đại diện các sở, ban, ngành phát biểu tại buổi làm việc

Tình hình buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới trên các địa bàn quản lý tiếp tục diễn biến phức tạp, tập trung trên tuyến biên giới Việt - Lào. Trong 4 tháng đầu năm, đơn vị đã phát hiện, xử lý 30 vụ/30 đối tượng buôn bán, vận chuyển hàng hóa trái phép trong địa bàn hoạt động hải quan; mặt hàng vi phạm chủ yếu là đường kính, mỹ phẩm, xăng dầu, hàng quá cảnh với trị giá hàng phạm pháp hơn 6,8 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn cũng đang gặp nhiều khó khăn trong việc giá nhiên liệu tăng cao làm ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng hàng hóa; hạ tầng giao thông kết nối các cửa khẩu đang xuống cấp, chưa đáp ứng lưu lượng phương tiện ngày càng tăng; các khu vực chức năng tại cửa khẩu chưa được quy hoạch, đầu tư đồng bộ, thống nhất.

Chi cục Hải quan khu vực IX cũng đã kiến nghị với các cấp đẩy nhanh đầu tư bãi kiểm tra hàng hóa xuất khẩu tại Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo; tiếp tục quan tâm đầu tư cơ sở hạ tầng tại cửa khẩu để phục vụ cho việc lắp đặt hệ thống công nghệ thông tin, máy soi và trang thiết bị kiểm tra, giám sát hiện đại cho các lực lượng chức năng tại cửa khẩu; đầu tư đồng bộ các hạng mục phụ trợ tại Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, La lay như: khu vực chờ, nhà vệ sinh công cộng, hệ thống điện chiếu sáng, cấp thoát nước và các dịch vụ hỗ trợ…

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Đức Tiến phát biểu cho ý kiến về việc phát triển, dịch chuyển nguồn hàng hóa dành cho các cảng biển trên địa bàn tỉnh; giải quyết các thủ tục liên quan đến việc xây dựng hạ tầng giao thông nhằm tạo thuận lợi trong việc vận chuyển, giảm chi phí logistics cho hàng hóa.

Phát biểu tại buổi làm việc, Chủ tịch UBND tỉnh Lê Hồng Vinh nhấn mạnh, việc duy trì và phát triển doanh nghiệp xuất nhập khẩu là rất quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế và thúc đẩy giao thương khu vực. Vì vậy, các sở, ngành cần tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính tại các cửa khẩu; đồng thời tập trung đầu tư nâng cấp hạ tầng giao thông kết nối 3 cửa khẩu đường bộ, từng bước hoàn thiện hệ thống logistics phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu.

Chủ tịch UBND tỉnh Lê Hồng Vinh cũng yêu cầu nghiên cứu, xây dựng các cơ chế, chính sách phù hợp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp xuất nhập khẩu; quan tâm nâng cấp các cửa khẩu phụ để mở rộng năng lực thông quan, đáp ứng nhu cầu giao thương ngày càng tăng. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh xúc tiến thương mại, quảng bá hàng hóa của tỉnh tới các nước trong khu vực; tăng cường phối hợp với nước bạn Lào trong công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Cùng với đó, các cơ quan chức năng cần chú trọng công tác tập huấn, nâng cao nhận thức và kỹ năng cho doanh nghiệp về hợp tác kinh tế quốc tế, quy tắc ứng xử trong thương mại, xúc tiến thương mại, cũng như năng lực tham gia và thích ứng với các thị trường xuất nhập khẩu trong giai đoạn mới.

Chủ tịch UBND tỉnh Lê Hồng Vinh phát biểu tại buổi làm việc

Tại buổi làm việc, đại diện các sở, ban, ngành đã phát biểu đưa ra các giải pháp để giải quyết các kiến nghị trong vấn đề đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng, lắp đặt các thiết bị công nghệ hiện đại cho các cửa khẩu; tăng thời gian làm việc tại các cửa khẩu…

Kết luận buổi làm việc, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Văn Phương nhấn mạnh, việc phát triển hoạt động xuất nhập khẩu có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc gia tăng nguồn thu ngân sách, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của tỉnh. Do đó, đề nghị các sở, ban, ngành liên quan tiếp tục phối hợp tháo gỡ khó khăn cho lực lượng hải quan trong quá trình thực hiện nhiệm vụ; tăng cường kết nối, mở rộng giao thương với các nước trong khu vực, đồng thời bảo đảm an toàn giao thông và an ninh trong hoạt động vận tải hàng hóa.

Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Văn Phương phát biểu kết luận buổi làm việc

Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Văn Phương khẳng định, việc sớm đưa các cảng biển vào vận hành hiệu quả là yêu cầu cấp thiết, nhất là Dự án Khu bến cảng Mỹ Thủy; cần đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, thi công các hạng mục để sớm đưa dự án vào hoạt động, tạo động lực thu hút đầu tư và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Đồng thời, cần xác định rõ trọng tâm, trọng điểm trong đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông, nhất là các tuyến kết nối vận chuyển hàng hóa từ cửa khẩu về cảng biển nhằm nâng cao năng lực lưu thông và giảm chi phí logistics.

Đối với ngành hải quan, cần tập trung nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu, đặc biệt chú trọng các nội dung liên quan đến bản quyền, sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm hàng hóa. Các sở, ngành liên quan nghiên cứu, đề xuất phương án đầu tư, hoàn thiện hệ thống hạ tầng tại cửa khẩu như kho bãi, khu chức năng và các công trình phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu trong thời gian tới.

Trường Nhật