Với quy mô 10 bến cảng, diện tích 685 ha và tổng vốn đầu tư gần 15.000 tỷ đồng, Khu bến cảng Mỹ Thủy được định vị là cửa ngõ ra biển quan trọng của tuyến Hành lang kinh tế Đông - Tây (EWEC). Khi đi vào vận hành, cảng có khả năng tiếp nhận tàu đến 100.000 DWT, nhờ độ sâu luồng đạt 17 m - một lợi thế vượt trội so với nhiều cảng trong khu vực miền Trung.

Điểm đáng chú ý là khả năng kết nối trực tiếp của cảng với hệ thống giao thông liên vùng. Thông qua Quốc lộ 9 và Quốc lộ 15D, hàng hóa từ Lào và Đông Bắc Thái Lan có thể vận chuyển thẳng ra biển mà không cần trung chuyển qua các cảng xa hơn. Điều này giúp rút ngắn gần 200 km hành trình, đồng thời giảm từ 20 - 30% chi phí logistics - yếu tố then chốt nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu.

Không chỉ dừng lại ở lợi thế địa lý, Quảng Trị đang từng bước giải bài toán “điểm nghẽn” của EWEC bằng chiến lược phát triển hạ tầng đa phương thức. Các dự án trọng điểm như tuyến Quốc lộ 15D, cao tốc Cam Lộ - Lao Bảo, hay định hướng đầu tư tuyến đường sắt Mỹ Thủy - Lao Bảo đang được thúc đẩy nhằm hình thành mạng lưới vận tải đồng bộ. Đặc biệt, việc phát triển Cảng hàng không Quảng Trị theo mô hình logistics - đô thị sân bay sẽ bổ sung thêm một trụ cột quan trọng cho chuỗi cung ứng.

Thực tế cho thấy, một trong những hạn chế lớn của EWEC hiện nay là sự phụ thuộc vào vận tải đường bộ và thiếu các trung tâm logistics quy mô lớn. Điều này khiến chi phí vận chuyển còn cao và dòng hàng chưa ổn định. Tuy nhiên, với định hướng phát triển Khu kinh tế Đông Nam trở thành trung tâm cảng biển - logistics tổng hợp, Quảng Trị đang từng bước khắc phục điểm yếu, chuyển từ “điểm trung chuyển” sang “điểm đến” của dòng hàng.

Đáng chú ý, khi bến số 1 của Khu bến cảng Mỹ Thủy dự kiến đi vào hoạt động từ cuối tháng 4/2026, một chuỗi dịch vụ khép kín từ cửa khẩu - logistics - cảng biển sẽ chính thức hình thành. Đây chính là nền tảng để thu hút dòng hàng lớn từ khu vực tiểu vùng sông Mê Kông, đồng thời mở rộng kết nối sang các thị trường Đông Á.

Về dài hạn, lợi thế lớn nhất của Quảng Trị không chỉ nằm ở vị trí “cửa ngõ ra biển gần nhất”, mà còn ở khả năng tích hợp đa phương thức vận tải. Khi các dự án hạ tầng hoàn thiện đồng bộ, Khu bến cảng Mỹ Thủy sẽ không chỉ phục vụ nhu cầu xuất nhập khẩu trong nước mà còn trở thành một phần quan trọng của hành lang xuyên Á, kết nối Thái Bình Dương với Ấn Độ Dương.

Trong bối cảnh cạnh tranh logistics ngày càng gay gắt, việc phát huy đúng và trúng các lợi thế này sẽ giúp Quảng Trị tạo ra bước đột phá, chuyển hóa tiềm năng thành động lực tăng trưởng thực chất, từng bước khẳng định vai trò trung tâm logistics quốc tế trong khu vực.

Đặng Hà