Xã Nam Trạch được thành lập trên cơ sở hợp nhất xã Nhân Trạch, xã Lý Nam và thị trấn Nông trường Việt Trung, có diện tích 129,83 km², dân số trên 32 nghìn người. Địa bàn rộng, có cả khu vực ven biển, nông nghiệp, lâm nghiệp và một bản đồng bào Bru - Vân Kiều. Sau sắp xếp, 34 thôn, bản, tổ dân phố được tổ chức lại còn 13 thôn và 01 bản; 14 cơ sở giáo dục công lập được sắp xếp còn 06 trường.

Điểm đáng ghi nhận trong quá trình vận hành là nhiều nhiệm vụ trước đây được giải quyết ở cấp huyện nay được đưa trực tiếp về xã. Các thủ tục về hộ tịch, chứng thực, an sinh xã hội, tài chính - ngân sách và nhiều lĩnh vực khác cơ bản được tiếp nhận, xử lý ổn định, góp phần giảm khâu trung gian, tạo thuận lợi cho người dân.

Hiệu quả này thể hiện rõ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã. Từ đầu năm đến ngày 15/9/2026, Trung tâm đã tiếp nhận 9.807 hồ sơ, trong đó 99,02% được thực hiện trực tuyến; 99,67% hồ sơ đã giải quyết trước hạn. Tỷ lệ số hóa hồ sơ đầu vào đạt 100%, kết quả đầu ra đạt 94,12% và thông tin số hóa được khai thác, tái sử dụng đạt 100%. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền hai cấp, việc giải quyết thủ tục hành chính qua môi trường điện tử được ước tính giúp người dân tiết kiệm khoảng 437,5 triệu đồng chi phí và 20.250 giờ làm việc.

Cùng với kết quả đạt được, xã Nam Trạch cũng thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn. Khối lượng công việc tăng trong khi một số lĩnh vực như đất đai, xây dựng, nông nghiệp, công nghệ thông tin, văn thư - lưu trữ còn thiếu nhân lực chuyên môn. Hạ tầng, phần mềm và dữ liệu ở một số lĩnh vực chưa đồng bộ; một bộ phận người dân, nhất là tại bản Khe Ngát, còn khó tiếp cận dịch vụ công trực tuyến.

Thời gian tới, xã Nam Trạch xác định tiếp tục rà soát nhiệm vụ được phân cấp, nâng cao chất lượng Trung tâm Phục vụ hành chính công, khắc phục điểm nghẽn về dữ liệu và phần mềm, đồng thời duy trì hỗ trợ trực tiếp đối với những người dân còn hạn chế về kỹ năng số. Mục tiêu là tổ chức bộ máy ngày càng rõ việc, rõ trách nhiệm, giải quyết công việc nhanh hơn và để người dân được phục vụ thuận tiện, hiệu quả hơn ngay tại cơ sở.

Đặng Hà