Nhiều quy định mới về thi đua, khen thưởng

Một nhóm chính sách đáng chú ý trong tháng 10/2026 là các quy định tiếp tục hoàn thiện và hướng dẫn thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng.

Từ ngày 01/10/2026, Luật số 06/2026/QH16 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng chính thức có hiệu lực. Cùng thời điểm, Quyết định số 41/2026/QĐ-TTg bãi bỏ một số văn bản quy phạm pháp luật của Thủ tướng Chính phủ cũng bắt đầu được áp dụng.

Trong tháng, nhiều thông tư hướng dẫn chuyên ngành về thi đua, khen thưởng cũng lần lượt có hiệu lực, gồm Thông tư số 03/2026/TT-TTCP, Thông tư số 05/2026/TT-BDTTG, Thông tư số 34/2026/TT-BNNMT, Thông tư số 43/2026/TT-BCT, Thông tư số 20/2026/TT-BNV và Thông tư số 05/2026/TT-TTCP.

Đáng chú ý, Quyết định số 45/2026/QĐ-TTg về thi hành một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng cũng có hiệu lực từ ngày 01/10/2026 liên quan đến việc triển khai pháp luật về thi đua, khen thưởng trong các lĩnh vực, ngành và cơ quan khác nhau.

Luật Phát triển đô thị chính thức có hiệu lực

Một chính sách quan trọng trong tháng 10 là Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16 có hiệu lực từ ngày 01/10/2026, tháo gỡ điểm nghẽn quy hoạch và tạo hành lang pháp lý mới để huy động nguồn lực phát triển kinh tế đô thị.

Cùng thời điểm, Nghị định số 316/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 135/2025/NĐ-CP về chế độ tài chính đối với tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và giám sát tài chính, đánh giá hiệu quả đầu tư vốn nhà nước tại tổ chức tín dụng.

Trong lĩnh vực quản lý nhà nước, Nghị định số 304/2026/NĐ-CP quy định về huy động tiềm lực khoa học và công nghệ, kỹ thuật phục vụ hoạt động của Công an nhân dân cũng có hiệu lực từ ngày 01/10/2026.

Điều chỉnh chính sách đối với người có công, trợ giúp xã hội

Đối với lĩnh vực an sinh xã hội, Nghị định số 321/2026/NĐ-CP quy định mức hưởng trợ cấp, phụ cấp và các chế độ ưu đãi người có công với cách mạng có hiệu lực từ ngày 01/10/2026.

Bên cạnh đó, Nghị định số 335/2026/NĐ-CP quy định chính sách trợ giúp xã hội, góp phần hoàn thiện các quy định liên quan đến chính sách hỗ trợ đối với các đối tượng thuộc diện trợ giúp xã hội.

Cũng từ ngày 01/10/2026, Thông tư số 17/2026/TT-BNV ban hành đơn giá dịch vụ sự nghiệp công sử dụng Quỹ bảo hiểm thất nghiệp bắt đầu có hiệu lực.

Giáo dục có thêm nhiều quy định mới

Lĩnh vực giáo dục tiếp tục có nhiều chính sách mới trong tháng 10.

Từ ngày 05/10/2026, Nghị định số 322/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 86/2021/NĐ-CP về việc công dân Việt Nam ra nước ngoài học tập, giảng dạy, nghiên cứu khoa học và trao đổi học thuật; Nghị định số 334/2026/NĐ-CP quy định về tự chủ của cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ chế tài chính đối với giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp, chương trình trọng điểm quốc gia đào tạo tiến sĩ toàn thời gian.

Từ ngày 08/10/2026, ba quy định mới đáng chú ý gồm Thông tư số 70/2026/TT-BGDĐT về quản lý và sử dụng học bạ số trong các cơ sở giáo dục phổ thông và cơ sở giáo dục thường xuyên; Thông tư số 68/2026/TT-BGDĐT về giảng dạy khối lượng kiến thức văn hóa giáo dục phổ thông trong chương trình đào tạo các ngành, nghề đặc thù và Thông tư số 69/2026/TT-BGDĐT ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường năng khiếu nghệ thuật, thể dục, thể thao.

Ngoài ra, Nghị định số 317/2026/NĐ-CP quy định về tổ chức, quản lý và sử dụng Quỹ Học bổng Quốc gia cũng có hiệu lực từ ngày 1/10/2026.

Hoàn thiện quy định về tài chính, ngân hàng và thi hành án dân sự

Trong lĩnh vực tài chính và ngân hàng, tháng 10/2026 có nhiều quy định mới.

Nghị định số 324/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 51/2015/NĐ-CP về cấp ý kiến pháp lý, có hiệu lực từ ngày 01/10/2026.

Đối với nghiệp vụ thi hành án dân sự, Thông tư số 107/2026/TT-BTC hướng dẫn kế toán nghiệp vụ thi hành án dân sự có hiệu lực từ ngày 01/10/2026.

Nghị định số 325/2026/NĐ-CP quy định cơ chế hoạt động, cơ chế quản lý tài chính đặc thù đối với Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, có hiệu lực từ ngày 05/10/2026.
Đáng chú ý, Thông tư số 45/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 01/2024/TT-NHNN quy định về quản lý seri tiền mới in của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, có hiệu lực từ ngày 13/10/2026.

Thương mại, xuất nhập khẩu và quản lý cửa khẩu có nhiều thay đổi

Hoạt động thương mại, xuất nhập khẩu và quản lý tại cửa khẩu cũng là nhóm lĩnh vực có nhiều văn bản mới có hiệu lực trong tháng 10.

Nghị định số 336/2026/NĐ-CP quy định thực hiện thủ tục hành chính đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh; phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh theo cơ chế một cửa quốc gia, cơ chế một cửa ASEAN, có hiệu lực từ ngày 15/10/2026.

Cùng ngày, Thông tư số 127/2026/TT-BTC quy định về chỉ tiêu thông tin, mẫu chứng từ khai báo khi làm thủ tục xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh đối với phương tiện vận tải qua các cửa khẩu; Thông tư số 128/2026/TT-BTC quy định về kiểm tra, giám sát và quản lý hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh và phương tiện vận tải hoạt động trong khu vực cửa khẩu thông minh cũng bắt đầu có hiệu lực.

Trong lĩnh vực thương mại, Nghị định số 342/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Thương mại và Luật Quản lý ngoại thương về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, có hiệu lực từ ngày 18/10/2026.

Đáng chú ý, Nghị định số 365/2026/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu, nhập khẩu gạo cũng thuộc nhóm chính sách có hiệu lực từ ngày 01/10/2026. Đây là quy định liên quan trực tiếp đến hoạt động kinh doanh, xuất nhập khẩu mặt hàng gạo.

Bên cạnh đó, Nghị định số 289/2026/NĐ-CP về quản lý, bảo đảm an ninh, trật tự tại cửa khẩu cảng do Bộ Công an quản lý có hiệu lực từ ngày 01/10/2026.

Quy định mới về luật sư công và phòng, chống tin giả

Từ ngày 01/10/2026, Nghị định số 364/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Nghị quyết số 24/2026/QH16 ngày 24/4/2026 của Quốc hội về việc thí điểm thực hiện chế định luật sư công chính thức có hiệu lực.

Trong lĩnh vực thông tin, Nghị định số 328/2026/NĐ-CP quy định về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật có hiệu lực từ ngày 05/10/2026. Đây là một trong những quy định đáng chú ý đối với hoạt động thông tin trong môi trường số.

Khoa học, công nghệ và các lĩnh vực chuyên ngành

Trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, Thông tư số 52/2026/TT-BKHCN quy định Danh mục và thời hạn định kỳ chuyển đổi vị trí công tác trong cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ tại chính quyền địa phương, có hiệu lực từ ngày 15/10/2026.

Từ ngày 20/10/2026, Nghị định số 344/2026/NĐ-CP quy định về ứng dụng khoa học, công nghệ và phát triển công nghiệp chế tạo trong lĩnh vực điện lực cũng chính thức có hiệu lực.

Cùng thời điểm, Nghị định số 346/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 58/2018/NĐ-CP về bảo hiểm nông nghiệp.

Trong lĩnh vực thanh tra, Thông tư số 06/2026/TT-TTCP quy định quy tắc ứng xử trong ngành Thanh tra có hiệu lực từ ngày 15/10/2026.

Đối với lĩnh vực hàng hải và hàng không, Thông tư số 65/2026/TT-BXD ban hành Định mức kinh tế - kỹ thuật khảo sát đo sâu trong lĩnh vực hàng hải sử dụng nguồn vốn ngân sách Nhà nước có hiệu lực từ ngày 01/10/2026; Thông tư số 66/2026/TT-BXD quy định về quản lý, bảo trì công trình hàng không có hiệu lực từ ngày 08/10/2026.

Xe mô tô điện, xe gắn máy điện có quy chuẩn kỹ thuật mới

Một nội dung đáng chú ý trong bối cảnh phương tiện sử dụng năng lượng điện ngày càng được quan tâm đối với lĩnh vực giao thông là các quy chuẩn kỹ thuật mới đối với phương tiện chạy điện.

Theo Thông tư số 12/2026/TT-BXD quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về động cơ sử dụng cho xe mô tô điện, xe gắn máy điện được ban hành và có hiệu lực từ ngày 09/10/2026.

Cùng ngày, Thông tư số 13/2026/TT-BXD ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về ắc quy sử dụng cho xe mô tô điện, xe gắn máy điện cũng chính thức có hiệu lực.

Việc chủ động cập nhật các văn bản mới, nhất là những quy định có liên quan trực tiếp đến hoạt động của cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và người dân, sẽ góp phần bảo đảm quá trình tổ chức thực hiện được thống nhất, đúng quy định. Các cơ quan, đơn vị, địa phương và người dân cần thường xuyên theo dõi, cập nhật các văn bản pháp luật mới có hiệu lực để kịp thời triển khai, áp dụng trong thực tiễn.

Tổng hợp: Thùy Dương