Luật Tiếp cận thông tin chính thức có hiệu lực

Một trong những văn bản đáng chú ý nhất trong tháng 9/2026 là Luật Tiếp cận thông tin số 01/2026/QH16 ban hành ngày 23/4/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/9/2026.

Việc Luật Tiếp cận thông tin chính thức được áp dụng nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý về quyền tiếp cận thông tin, đồng thời đặt ra yêu cầu đối với các cơ quan, tổ chức trong việc thực hiện các quy định liên quan đến cung cấp và khai thác thông tin.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch, các quy định về tiếp cận thông tin có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của người dân và nâng cao trách nhiệm của cơ quan nhà nước.

Nhiều quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính

Tháng 9/2026 tiếp tục chứng kiến sự thay đổi của nhiều quy định về xử phạt vi phạm hành chính trên các lĩnh vực.

Có hiệu lực từ ngày 01/9/2026, Nghị định số 285/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thể thao.

Đáng chú ý, Nghị định số 283/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 10/9/2026 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Bên cạnh đó, Nghị định số 311/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 26/9/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 189/2025/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Xử lý vi phạm hành chính về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính.

Các quy định mới tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý về xử lý vi phạm, góp phần bảo đảm việc áp dụng pháp luật thống nhất trong thực tiễn quản lý nhà nước.

Hoàn thiện pháp luật về ngoại thương và hoạt động thương mại

Từ ngày 05/9/2026, Nghị định số 292/2026/NĐ-CP có hiệu lực, quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý ngoại thương.

Đáng chú ý, từ ngày 15/9/2026, Nghị định số 302/2026/NĐ-CP ban hành ngày 01/8/2026 chính thức có hiệu lực. Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thương mại về hoạt động mua bán hàng hóa qua Sở giao dịch hàng hóa.

Việc bổ sung, hoàn thiện các quy định trong lĩnh vực này góp phần tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động thương mại, đồng thời giúp các tổ chức, doanh nghiệp có căn cứ thực hiện hoạt động mua bán hàng hóa theo quy định.

Tạo thuận lợi trong sử dụng giấy tờ công của nước ngoài

Nghị định số 293/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 11/9/2026 hướng dẫn thực thi Công ước Apostille về miễn hợp pháp hóa đối với giấy tờ công của nước ngoài.

Quy định này liên quan trực tiếp đến việc sử dụng giấy tờ công của nước ngoài tại Việt Nam, góp phần tạo cơ sở pháp lý cho việc thực hiện các thủ tục liên quan theo Công ước Apostille.

Đây cũng là một trong những nội dung đáng chú ý đối với cá nhân, tổ chức có nhu cầu sử dụng giấy tờ công được cấp ở nước ngoài.

Tăng cường quản lý xuất nhập cảnh, cư trú của người nước ngoài

Từ ngày 15/9/2026, Nghị định số 286/2026/NĐ-CP có hiệu lực, quy định cơ chế phối hợp quản lý nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam.

Cùng thời điểm, Nghị định số 290/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định về bảo vệ cơ quan, doanh nghiệp và Nghị định số 303/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định về quản lý, phát triển cụm công nghiệp.

Các quy định này tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp và quản lý nhà nước trong những lĩnh vực liên quan trực tiếp đến hoạt động của cơ quan, doanh nghiệp và người nước ngoài tại Việt Nam.

Chính sách đối với người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Có hiệu lực từ ngày 20/9/2026, Nghị định số 307/2026/NĐ-CP quy định chính sách đối với người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Việc tiếp tục hoàn thiện chính sách đối với người có uy tín góp phần tạo cơ sở thực hiện các chính sách phù hợp tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đồng thời phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng.

Cổng Pháp luật quốc gia chính thức có Quy chế quản lý, vận hành

Từ ngày 01/9/2026, Quyết định số 35/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ có hiệu lực, ban hành Quy chế quản lý, vận hành, khai thác Cổng Pháp luật quốc gia.

Quy định mới là một bước trong quá trình đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực pháp luật, tạo cơ sở cho việc quản lý, vận hành và khai thác Cổng Pháp luật quốc gia.

Đối với người dân, doanh nghiệp và các cơ quan, tổ chức, đây là kênh quan trọng để tiếp cận và khai thác thông tin pháp luật trong môi trường số.

Hai khung quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân

Từ ngày 07/9/2026, Quyết định số 38/2026/QĐ-TTg về Khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân và Quyết định số 39/2026/QĐ-TTg về Khung trình độ quốc gia Việt Nam cùng có hiệu lực.

Bên cạnh đó, trong tháng 9 còn có nhiều quy định mới trong lĩnh vực giáo dục. Thông tư số 60/2026/TT-BGDĐT quy định tiêu chuẩn, quy trình biên soạn tài liệu hướng dẫn thực hiện Chương trình giáo dục mầm non và lựa chọn đồ chơi, học liệu; Thông tư số 61/2026/TT-BGDĐT quy định về khai thác, sử dụng tài nguyên giáo dục mở trong giáo dục đại học.

Từ ngày 12/9/2026, Thông tư số 62/2026/TT-BGDĐT quy định quy trình biên soạn, ban hành chương trình, giáo trình các môn học, học phần bắt buộc dùng chung trong giáo dục đại học cũng chính thức có hiệu lực.

Đáng chú ý, Thông tư số 63/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực từ ngày 14/9/2026 ban hành Điều lệ trường trung cấp, trường cao đẳng.

Từ ngày 26/9/2026, Thông tư số 65/2026/TT-BGDĐT quy định về điều kiện, trình tự, thủ tục, thẩm quyền công nhận văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp để sử dụng tại Việt Nam; Thông tư số 66/2026/TT-BGDĐT hướng dẫn tiêu chuẩn, định mức sử dụng máy móc, thiết bị chuyên dùng trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo cũng có hiệu lực.

Hoàn thiện chính sách giảm nghèo và quản lý nông nghiệp

Từ ngày 01/9/2026, Thông tư số 25/2026/TT-BNNMT hướng dẫn rà soát, công nhận hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ thoát nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2027-2030 có hiệu lực.

Đây là cơ sở hướng dẫn thực hiện việc rà soát, công nhận các nhóm đối tượng theo chuẩn nghèo đa chiều trong giai đoạn mới, phục vụ việc triển khai các chính sách giảm nghèo và an sinh xã hội.

Cùng với đó, Thông tư số 32/2026/TT-BNNMT có hiệu lực từ ngày 18/9/2026, bãi bỏ toàn bộ hoặc một phần một số văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Bổ sung quy định về bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp trong kiểm toán

Một chính sách mới trong lĩnh vực tài chính, kiểm toán là Thông tư số 76/2026/TT-BTC ban hành ngày 26/6/2026, có hiệu lực từ ngày 01/9/2026.

Thông tư hướng dẫn việc mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho kiểm toán viên hành nghề hoặc trích lập quỹ dự phòng rủi ro nghề nghiệp trong hoạt động kiểm toán độc lập.

Quy định này góp phần làm rõ trách nhiệm của các chủ thể trong hoạt động kiểm toán độc lập liên quan đến bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp và cơ chế dự phòng rủi ro nghề nghiệp.

Tăng cường quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa

Trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, Thông tư số 46/2026/TT-BKHCN ban hành ngày 31/7/2026, có hiệu lực từ ngày 20/9/2026 quy định về điều kiện, tiêu chí, thủ tục xét tặng giải thưởng chất lượng sản phẩm, hàng hóa của tổ chức, cá nhân.

Quy định mới tạo cơ sở để thực hiện việc xét tặng giải thưởng chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo các điều kiện, tiêu chí và thủ tục được quy định, qua đó góp phần khuyến khích các tổ chức, cá nhân quan tâm đến chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Cùng ngày, Thông tư số 47/2026/TT-BKHCN quy định hoạt động đào tạo chuyên môn đối với chuyên gia đánh giá, thử nghiệm viên, giám định viên, chuyên gia năng suất chất lượng và kiểm soát viên chất lượng sản phẩm, hàng hóa cũng có hiệu lực.

Một số chính sách mới trong tài chính, xây dựng và các lĩnh vực khác

Từ ngày 01/9/2026, Thông tư số 77/2026/TT-BTC quy định việc lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí ngân sách nhà nước chi đào tạo lưu học sinh nước ngoài tại Việt Nam; Thông tư số 98/2026/TT-BTC ban hành Quy chế mẫu về kiểm toán nội bộ áp dụng cho cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập.

Trong lĩnh vực xây dựng, Thông tư số 58/2026/TT-BXD quy định về đăng kiểm tàu biển Việt Nam có hiệu lực từ ngày 01/9; Thông tư số 60/2026/TT-BXD về phân cấp thẩm quyền quản lý công chức, viên chức cho các Cục, đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Bộ Xây dựng có hiệu lực từ ngày 15/9.

Ngoài ra, Thông tư số 63/2026/TT-BXD có hiệu lực từ ngày 15/9/2026 ban hành định mức dự toán xây dựng Dự án thành phần 2 thuộc Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Trong lĩnh vực thương mại, Thông tư số 42/2026/TT-BCT có hiệu lực từ ngày 12/9/2026 quy định danh mục chi tiết hàng hóa lưỡng dụng thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Công Thương.

Đối với hoạt động xuất nhập khẩu, Thông tư số 85/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 15/9/2026 quy định về phân loại hàng hóa, phân tích để phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Chủ động cập nhật chính sách, đưa pháp luật vào cuộc sống

Tháng 9/2026 tiếp tục là thời điểm có nhiều chính sách mới được đưa vào thực thi, với phạm vi điều chỉnh rộng, từ quyền tiếp cận thông tin, giáo dục, lao động, bảo hiểm xã hội, giảm nghèo đến thương mại, tài chính, xây dựng, khoa học và công nghệ, quản lý nhà nước và xử phạt vi phạm hành chính.

Đối với Quảng Trị, việc chủ động cập nhật, phổ biến và tổ chức thực hiện kịp thời các chính sách mới có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm pháp luật được triển khai thống nhất trên địa bàn. Các cơ quan, đơn vị, địa phương, doanh nghiệp và người dân cần thường xuyên theo dõi, nghiên cứu những quy định có liên quan trực tiếp đến lĩnh vực hoạt động của mình, qua đó chủ động thực hiện đúng quy định, hạn chế vi phạm và tận dụng hiệu quả những cơ chế, chính sách mới, góp phần đưa các quy định pháp luật nhanh chóng đi vào cuộc sống, nâng cao chất lượng quản lý nhà nước, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, đồng thời phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Trị trong giai đoạn mới.

Thùy Dương