Từ ngày 21/3 - 11/4/2026, đoàn thám hiểm hang động Anh gồm 10 chuyên gia cùng đội ngũ hướng dẫn viên, porter và người dân địa phương đã tổ chức đợt khảo sát hang động tại khu vực Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng và các xã, gồm: Phong Nha, Thượng Trạch, Kim Phú, Kim Điền, Tân Thành, Tuyên Lâm và Trường Sơn.

Các đại biểu tham dự hội nghị

Theo đó, đoàn thám hiểm đã tiến hành khảo sát 29 hang, trong đó 26 hang mới và phần mở rộng của 03 hang cũ với tổng chiều dài đo vẽ 13.643m. Nhiều hang động có quy mô lớn, giá trị khoa học cao đã được ghi nhận, nổi bật như: Hang Thiên Cung dài 4.206m (trong Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng), là hang có chiều dài lớn nhất, có ý nghĩa đặc biệt về mặt khoa học và tiềm năng khai thác; hang Nước Lặn (xã Tân Thành, xã Tuyên Lâm) dài 2.721m; hang Má Dơm (xã Kim Điền) dài 1.257m... 

Các kết quả cho thấy hệ thống hang động trong khu vực có cấu trúc phát triển mạnh theo địa hình karst, thể hiện rõ qua sự tồn tại đồng thời của các hang sâu dạng thẳng đứng như hang Má Dơm sâu -102m, hang Tru sâu -68m và các hang có quy mô lớn, phát triển theo chiều ngang.

Ông Limbert Howard John, chuyên gia thám hiểm hang động Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh thông tin về các hang động mới phát hiện

Đặc biệt, khu vực thuộc phân khu bảo vệ nghiêm ngặt 2, Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng thuộc địa giới hành chính xã Kim Điền, đoàn đã phát hiện hang Chả Nghéo là hang có cửa dạng giếng đứng sâu, có thác nước, cấu trúc phức tạp, dẫn xuống dòng suối ngầm phía dưới. 

Hang Thiên Cung (ở khu vực thung lũng Sinh Tồn thuộc phân khu Dịch vụ - Hành chính, Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng) có quy mô lớn, nhiều thạch nhũ, phát triển gần song song với hệ thống Hang Tối và có mối liên kết thủy văn với sông Chày. 

Phía sau hang Rục Mòn (khu vực xã Kim Phú), đoàn thám hiểm đã khảo sát một chuỗi gồm 3 hang có suối ngầm, trong đó hang thượng nguồn có tiềm năng phát triển du lịch mạo hiểm. Hang Mò Roọ là hang xuyên dài khoảng 500m, có hệ thống suối ngầm và cảnh quan đẹp, thuận lợi cho tiếp cận và tổ chức khai thác du lịch. 

Hang Nước Lặn (xã Tân Thành, xã Tuyên Lâm) dài 2.721 m, có thể xuất hiện dòng chảy theo mùa. Khu vực xã Trường Sơn: Cụm hang Sơn Bồi (xã Trường Sơn) gồm 4 hang nhỏ, trong đó 3 hang đã được khai thác du lịch. Hang Chạc Đen  (khu vực đường 20 thuộc phân khu dịch vụ - hành chính, Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng) là hang giếng đứng sâu khoảng 20m, dẫn xuống hành lang lớn, có khả năng là nhánh cao của hệ thống hang sông Phong Nha, tiềm năng phát triển dài trong tương lai. 

Đồng chí Phạm Hồng Thái, Giám đốc Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng phát biểu tại hội nghị 

Tại hội nghị, đồng chí Phạm Hồng Thái, Giám đốc Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng nhấn mạnh, trải qua hơn 30 năm khảo sát và nghiên cứu trên khu vực núi đá vôi Phong Nha - Kẻ Bàng, các nhà thám hiểm đã không ngừng khám phá, mở rộng hiểu biết về hệ thống hang động nơi đây. Đến nay, đã xác định được 07 khu vực hang động chính, trong đó có 03 hệ thống lớn, gồm: Hệ thống Phong Nha, hệ thống Vòm và hệ thống nước Moọc; ghi nhận hơn 472 hang động với tổng chiều dài khảo sát trên 254km.

Đặc biệt, năm 2026, kết quả khảo sát tiếp tục khẳng định giá trị nổi bật về địa chất, địa mạo và hệ thống karst của khu vực, bổ sung quan trọng vào cơ sở dữ liệu hang động của Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Các phát hiện mới không chỉ có ý nghĩa khoa học mà còn mở ra nhiều tiềm năng trong bảo tồn, nghiên cứu và phát triển du lịch bền vững, góp phần nâng cao giá trị và vị thế của Di sản thiên nhiên thế giới Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng thời gian tới.

Mai Anh